សេចក្តីសង្ខេប
✓ពិនិត្យដោយ Chan Dara វីដេអូតន្ត្...
តារាងមាតិកា
វីដេអូតន្ត្រីថ្មីរបស់អ្នកចម្រៀងហ្វៀតណាមល្បីល្បាញ Phương Mỹ Chi ដែលបង្ហាញធាតុវប្បធម៌ខ្មែរ ដូចជាសំណំសំពត់ ពិធីរៀបការ រាំអប្សរា និងជីវិតសហគមន៍ បានបង្ករការជជែកពាក្យស័ព្ទខ្លាំងក្លានៅលើ Social Media ប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី ១៤ សីហា ២០២៦។ ខណៈដែលអ្នកខ្លះចោទប្រកាន់ថានេះជា «ការលួចយករបស់វប្បធម៌» នាងម៉ូដ និងអ្នកតំណាងរូប Khmer Krom ឈ្មោះ ឈូន ស្រីណែត បានចេញមុខបដិសេធ ដោយថ្លែងថាវីដេអូនេះជាការទទួលស្គាល់ប្រពៃណីខ្មែរ មិនមែនជាការលួចឡើយ។
ព័ត៌មានប្រភព The Star ចុះថ្ងៃទី ១៤ សីហា ២០២៦ បានរាយការណ៍ថា វីដេអូនេះបង្ករជម្លោះ ដ៏ស្មុគ្រស្មាញ ជុំវិញអត្តសញ្ញាណ Khmer Krom និងការចែករំលែកវប្បធម៌នៅក្នុងបរិបទ Digital ។
វីដេអូ Phương Mỹ Chi ៖ ខ្លឹមសារ និងការឆ្លើយតបលំបុស
Phương Mỹ Chi គឺជាអ្នកចម្រៀងហ្វៀតណាមល្បីល្បាញ ដែលឈ្នះការប្រកួត Vietnam Idol Kids ហើយ មានប្រជាប្រិយភាពខ្ពស់ក្នុងភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ វីដេអូចម្រៀងថ្មីរបស់នាងដែលចេញផ្សាយនៅខែសីហា ២០២៦ បង្ហាញរូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតនៃ ៖
- សំណំសំពត់ និងក្រមាខ្មែរ
- ពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍បែបខ្មែរ
- ការរាំអប្សរា
- ជីវិតសហគមន៍ក្នុងភូមិ
Phương Mỹ Chi ដែលជាស្ត្រីហ្វៀតណាម ដែលដូចគ្នាជា Khmer Krom ការបំពេញវីដេអូដោយ Phương Mỹ Chi ស្ទាបអង្អែលប្រជានិយម ។ ការ Debate ផ្ទុះឡើងនៅលើ Facebook, TikTok, និង Telegram ជាច្រើន ជាមួយ Hashtag #KhmerCulture ។

ឈូន ស្រីណែត ៖ «នេះជាការទទួលស្គាល់ មិនមែនការលួច»
ឈូន ស្រីណែត ស្ត្រីសម្រស់ Khmer Krom ដ៏ល្បីល្បាញ ដែលធ្លាប់ស្ដែងលើឆាកអន្តរជាតិ បានចេញ Statement ដ៏ច្បាស់ ។ នាងបញ្ជាក់ ថ្ងៃទី ១៤ សីហា ២០២៦ ថា ៖ «ខ្ញុំ យល់ព្រមជាមួយ Phương Mỹ Chi ។ ការធ្វើវីដេអូនេះ គឺជាការទទួលស្គាល់ពីប្រពៃណីខ្មែរ Krom — ការបង្ហាញទំនៀមទម្លាប់ ដែលក្រុមមួយ ត្រូវចង ចាំ ។» យោងតាម The Star ថ្ងៃទី ១៤ សីហា ២០២៦ ។
ឈូន ស្រីណែត ថ្ថែមថា ការខ្វល់ចំពោះ «ការលួច» ត្រូវផ្ជាប់ជាមួយការពិចារណាពីប្រវត្តិជ្រៅជ្រះខ្មែរ Krom ។ Khmer Krom ជាប្រជាជនខ្មែរ ដែលរស់នៅភូមិភាគខាងត្បូងហ្វៀតណាម ហើយ ប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរ ចែករំលែកប្រពៃណីខ្មែរ ។ ចំនួនប្រជាជន Khmer Krom ប្រហែល ១ លាន នាក់ ។
ការជជែកនៅ Social Media ៖ ២ ជំហររីបបំផ្ចាញ
ការជជែកត្រូវបែងចែកជា ២ ផ្នែកដ៏ច្បាស់ ៖
- ក្រុមប្រឆាំង ៖ ថាការប្រើប្រាស់ធាតុខ្មែរក្នុងផលិតកម្មហ្វៀតណាម ដោយគ្មានការបញ្ជាក់ច្បាស់ ជាការ «appropriation» ។ ពួកគេចង់ឃើញការស្ដែងជ្រះថ្លាពីប្រភព ។
- ក្រុមឯកភាព ៖ ថា Phương Mỹ Chi ដែលមានឫសខ្មែរ Krom មានអត្តសញ្ញាណផ្ទាល់ខ្លួនជាប់ទាក់ទង ។ វីដេអូនេះឱ្យភ្លឺច្បាស់ ដល់ទំនៀមខ្មែរ Krom ដល់ទស្សនិកជនពិភពលោក ។
ការជជែកនេះភ្ជាប់ទៅជម្លោះដ៏ធំជាង ៖ ការការពារ វប្បធម៌ខ្មែរ ក្នុងពេលឌីជីថល — ជាបញ្ហាដែលក្រសួងវប្បធម៌ខ្មែរដោះស្រាយជាញឹកញាប់ ។
ការព្រមានរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ ១៧ សីហា ២០២៦
ថ្ងៃទី ១៧ សីហា ២០២៦ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្ប៍ (MCFA) ចេញការអំពាវនាវដល់ប្រជាជនពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ឱ្យ «ចងចាំចំពោះការការពារវប្បធម៌ប្រពៃណីខ្មែរ និងគុណតម្លៃស្ត្រីក្នុងសង្គម» តាម Open Development Cambodia ។ ការប្រកាសនេះ — ថ្វីដ្បិតតែមិនរៀបរាប់ពីវីដេអូ Phương Mỹ Chi ដោយផ្ទាល់ — ជំរុញការជជែកឡើងទ្វេ ។
យោងតាម The Phnom Penh Post ក្រសួងទទួលស្គាល់ថា ខ្លឹមសារ Online ប៉ះពាល់ដល់ «ស្មារតីវប្បធម៌» ហើយចង់ការពារចំណុចនោះ ។
ទស្សនៈ ៖ ខ្មែរ Krom ការចែករំលែក និងអត្តសញ្ញាណ
ករណី Phương Mỹ Chi ជំរុញឱ្យប្រជាជនខ្មែរគិតឡើងវិញចំពោះសំណួរ ៖ តើការចែករំលែកប្រពៃណីដោយ Diaspora (ដូចជាខ្មែរ Krom) ជាការការពារ ឬការធ្លាយ? ហ្វៀតណាមមានប្រជាជន Khmer Krom ប្រហែល ១ លាននាក់ ដែលប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរ ហើយថែទំប្រពៃណីខ្មែរ ដូចជាព្រះពុទ្ធសាសនា Theravada ។
ការជជែកនៅ Social Media ប្រហែលជានៅតែបន្ត។ ចំណុចស្នូលដែលនៅទ្វាយ ៖ តើ Phương Mỹ Chi ឬក្រុមផលិតកម្ម គួរផ្ដល់ attribution ដ៏ច្បាស់ជាងនេះ ចំពោះប្រភពខ្មែរ Krom ដែរឬទេ? ការ ឆ្នើម ដំណោះស្រាយ ជាមួយ ការ ជ ជែ ក ប ន ្ ត ៕
ប្រភព
- Vietnamese Khmer-themed music video sparks debate – The Star — thestar.com.my
- Open Development Cambodia — opendevelopmentcambodia.net
- The Phnom Penh Post — opendevelopmentcambodia.net
- ភ្លេងប្រពៃណីសុទ្ធ2023 ១០បទជាប់ គ្នាពីរោះម្លេះ ទេតាខេ … — youtube.com
- ពិធីជាវខាន់ស្លា ប្រពៃណីខ្មែរ ក្នុងពីធីមង្គលការ – YouTube — youtube.com





