សេចក្តីសង្ខេប
✓ពិនិត្យដោយ Chan Dara រដ្ឋមន្ត្រី...
តារាងមាតិកា
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ភឿង សាកុណា បានថ្លែងអរគុណដល់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី ៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ ចំពោះការសហការក្នុងការបំរុងបុរាណវត្ថុខ្មែរ ដែលបច្ចុប្បន្នមានចំនួនលើស ៩០០ មុខ ជាការទទួលស្គាល់ផ្លូវការដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិការការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ខ្មែរ។
ការប្រកាស ៣១ សីហា ២០២៦ ៖ ខ្លឹមសារពេញលេញ
ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងសហការខាងវប្បធម៌រវាងភ្នំពេញ និងវ៉ាស៊ីនតោន បានលូតលាស់យ៉ាងខ្លាំងក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ។ យោងតាមការរាយការណ៍របស់ The Star ក្រសួងបានបញ្ជាក់ថា «សហរដ្ឋអាមេរិកបានសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដើម្បីការពារការដឹកជញ្ជូនចេញដោយខុសច្បាប់នៃទ្រព្យសម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរ»។ ក្រៅពីការបំរុងវត្ថុ ក្រសួងក៏ទទួលស្គាល់ការផ្ដល់ជំនួយ ១៣២,០០០ ដុល្លារអាមេរិក ពីសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ ដើម្បីគាំទ្រគម្រោង «ការការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដែលអាចផ្លាស់ប្ដូរបានតាមរយៈប្រព័ន្ធទិន្នន័យរួម និងការកសាងសមត្ថភាព»។
ភឿង សាកុណា ៖ «ការស្ដារអត្តសញ្ញាណខ្មែរ»
រដ្ឋមន្ត្រី ភឿង សាកុណា បានថ្លែងថា ការត្រឡប់មកវិញនៃបុរាណវត្ថុជាង ៩០០ មុខ ជា «ការអំណោយដ៏ថ្លៃតម្លៃ» ចំពោះប្រជាជនខ្មែរ។ លោកស្រីបន្ថែមទៀតថា ទំនាក់ទំនងនេះ «មិនត្រឹមតែជាការស្ដារបុរាណវត្ថុប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្ដែជាការស្ដារសិទ្ធិ អត្តសញ្ញាណ និងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រជាជនខ្មែរ»។ ការថ្លែងអំណរនេះ ស្ថិតក្នុងបរិបទនៃការខំប្រឹងរបស់កម្ពុជាជាច្រើនឆ្នាំ ដើម្បីតាមដាន និងទាមទារបំរុងបុរាណវត្ថុខ្មែរ ដែលត្រូវបានយកចេញក្នុងអំឡុងសង្គ្រាម និងក្នុងទសវត្ស ១៩៦០ ដល់ ១៩៩០។
ទិន្នន័យសំខាន់ ៖ ចំណុចសំខាន់នៃការបំរុង
| ប្រភេទ | ព័ត៌មានលម្អិត |
|---|---|
| ចំនួនបុរាណវត្ថុបំរុង | លើស ៩០០ មុខ (ដល់ ៣១ សីហា ២០២៦) |
| ជំនួយឌីជីថល | ១៣២,០០០ ដុល្លារអាមេរិក (ឆ្នាំ ២០២៦) |
| គោលបំណងជំនួយ | ប្រព័ន្ធទិន្នន័យបុរាណវត្ថុរួម និងការកសាងសមត្ថភាព |
| ប្រទេសសហការ | សហរដ្ឋអាមេរិក |
| ថ្ងៃប្រកាស | ៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ |
ផ្ទៃខាងក្រោយ ៖ ការតស៊ូដ៏យូរអង្វែង
ការបំរុងបុរាណវត្ថុខ្មែរ ជាបញ្ហាដ៏ស្មុគ្រស្មាញ ដែលតម្រូវឱ្យមានការចរចារ ការស្រាវជ្រាវច្បាប់ និងសហការជាតិ-អន្តរជាតិជាច្រើនឆ្នាំ។ ក្នុងទសវត្ស ២០១០ ករណីជំនំជាច្រើនត្រូវបានកំណត់ ដែលដាក់សម្ពាធអោយសារមន្ទីរអន្តរជាតិ — ជាពិសេស Metropolitan Museum of Art និង Sackler Gallery — ស្ដារបុរាណវត្ថុ។ ជោគជ័យប្រចាំឆ្នាំ ប្រម្រូមមកដល់ ៩០០+ មុខ ដូចបច្ចុប្បន្ន។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម អំពីការអនុវត្តវប្បធម៌ខ្មែរ នៅក្នុងបរិបទទំនើប សូមមើលការរាយការណ៍ពីមុនរបស់យើង។
ស្ថាប័ន ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ កំពុងពង្រីករចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថលរបស់ខ្លួន ដើម្បីបង្កើតប្រព័ន្ធទិន្នន័យរួមមួយ — ដែលគាំទ្រដោយជំនួយ ១៣២,០០០ ដុល្លារ — ស្ទង់ចំនួន និងទីតាំងបុរាណវត្ថុខ្មែរទូទាំងពិភពលោក ដែលបច្ចុប្បន្ននៅក្រៅប្រទេស ហើយអាចត្រូវបំរុង។ ការការពារបេតិកភណ្ឌ ស្ថិតក្នុងក្របខ័ណ្ឌការឆ្លើយតបរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ចំពោះបញ្ហាប្រឈមនៃបេតិកភណ្ឌ ដែលគ្របដណ្តប់ប្រាសាទ និងតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើន។
ផ្លូវខាងមុខ ៖ ទិសដៅ និងការរំពឹងទុក
ការប្រកាស ៣១ ខែសីហា ២០២៦ ជាការបញ្ជាក់ជាថ្មីដោយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ថាបុរាណវត្ថុ មិនមែនត្រឹមតែ «វត្ថុ» ប៉ុណ្ណោះ — ប៉ុន្ដែជាភស្ដុតាងរបស់ «ស្មារតី ប្រាជ្ញា និងការបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណជាតិ»។ ក្រសួងរំពឹងថា ការចរចារបន្ថែម ដែលអនុញ្ញាតឱ្យបំរុងបុរាណវត្ថុ ដែលនៅចែកចាយតាមប្រទេសអឺរ៉ុប អាស៊ី និងអូស្ត្រាលី នឹងត្រូវបន្ដតាមផ្លូវការទូតជំហានបន្ទាប់។
ក្នុងទស្សនៈវប្បធម៌ ការបំរុងលើស ៩០០ មុខ ជូនដល់ប្រជាជនខ្មែរ ប្រៀបបានជាការស្ដារ «ការចងចាំជាតិ» — ជំរុញឱ្យយុវវ័យខ្មែរ យល់ ចាប់ និងលើកតម្លៃអត្តសញ្ញាណប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ ដំណើរការនេះ នៅមិនទាន់បញ្ចប់ — ការបំរុងពេញលេញ ទាមទារកិច្ចខំប្រឹងទូតបន្ថែម ពីភ្នំពេញ ក្នុងឆ្នាំខាងមុខ។
