CTB បើកកម្មវិធីសម្ដែង Bokator និងស្បែកធំ UNESCO ឥតគិតថ្លៃនៅសៀមរាប ចាប់ពីខែកញ្ញា ២០២៦

ក្រុមប្រឹក្សាទេសចរណ៍កម្ពុជា (CTB) បានប្រកាសផ្លូវការនូវកម្មវិធីថ្មីមួយ «Cultural Pop-up Show» នៅខេត្តសៀមរាប ដោយនឹងចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦។ កម្មវិធីនេះនឹងបង្ហាញសិល្បៈបេតិកភណ្ឌរស់រវើកដែលបានចុះបញ្ជីក្នុង UNESCO រួមមាន គុនល្បុក្កតោ (bokator) និងល្ខោនស្បែកធំ ជូនភ្ញៀវទេសចរទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសដោយឥតគិតថ្លៃ រៀងរាល់ថ្ងៃសុក្រ និងថ្ងៃសៅរ៍។ គោលដៅចម្បងគឺធ្វើឱ្យសៀមរាបក្លាយជាទិសដៅទេសចរណ៍ដែលកាន់តែស្វាហាប់ កាន់តែជ្រាលជ្រៅ និងកាន់តែគួរចងចាំ។

កម្មវិធី Cultural Pop-up Show គឺជាអ្វី?

យោងតាម Cambodgemag កម្មវិធី Cultural Pop-up Show គឺជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមថ្មីរបស់ CTB ដែលមានបំណងនាំយកសិល្បៈបេតិកភណ្ឌរស់រវើកដ៏សម្បូរបែបរបស់កម្ពុជាមកបង្ហាញផ្ទាល់ នៅតាមទីសាធារណៈក្នុងខេត្តសៀមរាប។ CTB បានពណ៌នាកម្មវិធីនេះថាជាការនាំ «បេតិកភណ្ឌរស់រវើកដ៏សម្បូរ» មកដល់ភ្ញៀវទេសចរតាមរយៈការសម្ដែងផ្ទាល់នៅនឹងកន្លែង។

កម្មវិធីនេះផ្ដោតលើសិល្បៈពីរប្រភេទដែលបានទទួលស្គាល់ពី UNESCO រួមមាន គុនល្បុក្កតោ ដែលជាសិល្បៈប្រយុទ្ធបុរាណខ្មែរ (bokator) និងល្ខោនស្បែកធំ ដែលជាសិល្បៈល្ខោនស្រមោលស្បែកធំបែបប្រពៃណី។ ការសម្ដែងទាំងអស់គឺឥតគិតថ្លៃសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរគ្រប់រូប មិនថាជាជនជាតិខ្មែរ ឬជនបរទេសឡើយ។

កាលវិភាគការសម្ដែង Bokator និងស្បែកធំប្រចាំសប្ដាហ៍

ការសម្ដែងនឹងធ្វើឡើងរៀងរាល់សប្ដាហ៍ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦។ ខាងក្រោមនេះជាកាលវិភាគលម្អិត៖

សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីទីកន្លែង និងម៉ោងសម្ដែងល្ខោនស្បែកធំ ភ្ញៀវទេសចរអាចតាមដានតាមបណ្ដាញសង្គមផ្លូវការរបស់ CTB។

គុនល្បុក្កតោ៖ សិល្បៈប្រយុទ្ធ Bokator បុរាណខ្មែរ

គុនល្បុក្កតោ ឬដែលស្គាល់ជាអន្តរជាតិថា bokator គឺជាសិល្បៈប្រយុទ្ធបុរាណរបស់ខ្មែរ ដែលមានប្រវត្តិយូរអង្វែងរាប់សតវត្សមកហើយ។ ឈ្មោះ «ល្បុក្កតោ» មានន័យថា «វាយសេរ» ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីដើមកំណើតរបស់វាជាបច្ចេកទេសប្រយុទ្ធពិតប្រាកដ។ យោងតាម UNESCO សិល្បៈនេះត្រូវបានចុះបញ្ជីជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ដោយទទួលស្គាល់តម្លៃវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់វា។

Bokator មានលក្ខណៈខុសប្លែកពីសិល្បៈប្រយុទ្ធផ្សេងៗ ដោយសារវារួមបញ្ចូលទាំងក្បាច់ដៃ ជើង ជង្គង់ កែង និងបច្ចេកទេសចម្រុះជាច្រើនទៀត។ សិល្បៈនេះក៏មានទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅជាមួយប្រព័ន្ធជំនឿ និងពិធីបុណ្យប្រពៃណីខ្មែរផងដែរ។ ការដែល CTB ជ្រើសរើសយក bokator មកបង្ហាញនៅព្រះលានដំរី ដែលជាតំបន់ប្រាសាទដ៏ល្បីល្បាញនៅអង្គរ គឺជាការជ្រើសរើសដ៏សមស្របមួយ ព្រោះវាភ្ជាប់សិល្បៈបុរាណជាមួយទីកន្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ អ្នកដែលចង់ស្វែងយល់បន្ថែមអំពី ការអនុវត្តវប្បធម៌ខ្មែរ អាចរកអានព័ត៌មានបន្ថែមបាន។

ល្ខោនស្បែកធំ៖ សិល្បៈស្រមោលស្បែកដែលចុះបញ្ជី UNESCO ពីឆ្នាំ ២០០៥

ល្ខោនស្បែកធំ ឬ Sbek Thom គឺជាសិល្បៈល្ខោនស្រមោលប្រើស្បែកក្របីដែលឆ្លាក់រូបភាពតួអង្គពីរឿងរាមកេរ្ដិ៍។ តួស្បែកនីមួយៗមានទំហំធំ ហើយត្រូវបានលើកឡើងនៅពីមុខភ្លើង ដើម្បីបង្កើតស្រមោលដ៏ស្រស់ស្អាតនៅលើផ្ទាំង។ សិល្បៈនេះត្រូវបានចុះបញ្ជីជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់ UNESCO នៅឆ្នាំ ២០០៥ ដែលជាមុន bokator រហូតដល់ ១៧ ឆ្នាំ។

ល្ខោនស្បែកធំធ្លាប់ត្រូវបានសម្ដែងក្នុងព្រះរាជពិធី និងពិធីបុណ្យសាសនាសំខាន់ៗ។ សព្វថ្ងៃនេះ ចំនួនក្រុមល្ខោនស្បែកធំមានកម្រិត ហើយការនាំយកសិល្បៈនេះមកបង្ហាញជាសាធារណៈតាមរយៈកម្មវិធី Cultural Pop-up Show អាចជួយពង្រីកការយល់ដឹង និងការអភិរក្សវាបានដែរ។

យុទ្ធសាស្ត្រទេសចរណ៍វប្បធម៌៖ លើសពីការទស្សនាប្រាសាទ

កម្មវិធី Cultural Pop-up Show គឺជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រទូលំទូលាយរបស់ CTB ក្នុងការធ្វើឱ្យបទពិសោធន៍ទេសចរណ៍នៅសៀមរាបមានភាពចម្រុះ និងទាក់ទាញជាងមុន។ យោងតាម Kiripost គោលដៅចម្បងគឺបង្កើតបទពិសោធន៍វប្បធម៌ដែលអាចដកដង្ហើមបាន លើសពីការទស្សនាប្រាសាទនៅអង្គរវត្តតែមួយមុខ។

សៀមរាបបានស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិរាប់លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើនចំណាយពេលតែមួយ ឬពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ដោយផ្ដោតលើប្រាសាទអង្គរវត្ត អង្គរធំ និងតាព្រហ្ម។ ការបន្ថែមកម្មវិធីសម្ដែងសិល្បៈ bokator និងស្បែកធំដោយឥតគិតថ្លៃ អាចជម្រុញឱ្យភ្ញៀវទេសចរស្នាក់នៅយូរជាងមុន និងចំណាយប្រាក់បន្ថែមក្នុងសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន។ សម្រាប់អ្នកដែលកំពុងរៀបចំ ដំណើរកម្សាន្តវប្បធម៌សៀមរាប ២០២៦ កម្មវិធីនេះគឺជាសកម្មភាពបន្ថែមដ៏គួរឱ្យទាក់ទាញមួយ។

ការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌតាមរយៈទេសចរណ៍

គំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់ CTB មិនមែនគ្រាន់តែជាកម្មវិធីកម្សាន្តនោះទេ វាក៏ជាឧបករណ៍សម្រាប់ការអភិរក្សវប្បធម៌ផងដែរ។ ការនាំសិល្បៈ bokator និងល្ខោនស្បែកធំចូលក្នុងទីសាធារណៈ អាចជួយឱ្យសិល្បករ និងគ្រូបង្រៀនសិល្បៈទាំងនេះមានប្រភពចំណូលបន្ថែម ខណៈពេលដែលជម្រុញក្មេងជំនាន់ក្រោយឱ្យចាប់អារម្មណ៍។

កម្ពុជាមានបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីចំនួន ៦ ដែលចុះបញ្ជីក្នុង UNESCO រួមទាំង bokator និងស្បែកធំ។ ការប្រើប្រាស់ទេសចរណ៍ជាមធ្យោបាយផ្សព្វផ្សាយ និងអភិរក្សបេតិកភណ្ឌទាំងនេះ គឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏ឆ្លាតវៃមួយដែលអាចផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់ទាំងសហគមន៍មូលដ្ឋាន និងសិល្បៈផ្ទាល់។

កម្មវិធី Cultural Pop-up Show នឹងជាឱកាសថ្មីមួយសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរដែលមកដល់សៀមរាបក្នុងខែកញ្ញានេះ និងតទៅទៀត។ ជាមួយនឹងការសម្ដែង bokator រៀងរាល់ថ្ងៃសុក្រនៅព្រះលានដំរី និងល្ខោនស្បែកធំរៀងរាល់ថ្ងៃសៅរ៍ សៀមរាបនឹងក្លាយជាទីកន្លែងមួយដែលប្រាសាទ និងសិល្បៈរស់រវើករួមគ្នាបង្កើតបទពិសោធន៍ដ៏មិនអាចបំភ្លេចបាន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

• ការពិតអំពី វប្បធម៌កម្ពុជា ដែលអ្នកត្រូវដឹង ២០២៦
• ECCC បណ្ដុះបណ្ដាលមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរអំពីប្រវត្តិខ្មែរក្រហម ៣០ សីហា ២០២៦
• វប្បធម៌កម្ពុជា ខ្មែរ និងភ្នំពេញ៖ មគ្គុទ្ទេសក៍ ២០២៦

ប្រភព

• Cambodgemag — cambodgemag.com
• UNESCO — ich.unesco.org
• Siem Reap to Bring UNESCO-Listed Arts into Public Spaces — kiripost.com
• Cambodia celebrates 2 years of Bokator’s inclusion on … — unesco.org
• គុនល្បុក្កតោ — mcfa.gov.kh