ថៃលើកភស្តុតាងតបចំពោះការប្រើរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រនៅ Miss Universe Cambodia ២០២៦

ក្រសួងវប្បធម៌ថៃបានចេញមកបញ្ជាក់ថា រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានបង្ហាញនៅលើអេក្រង់ LED ក្នុងកម្មវិធីជម្រុះជុំដំបូងនៃការប្រកួត Miss Universe Cambodia ២០២៦ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា គឺជារូបភាពស្ត្រីថៃពីខេត្តកំពែងភេជ្រ ដែលថតកាលពីឆ្នាំ១៩០៦ មិនមែនជា «សម្លៀកបំពាក់ខ្មែរ និងវប្បធម៌ខ្មែរបុរាណ» ដូចអ្នកនាំពាក្យកម្មវិធីបានប្រកាសនោះទេ ជាហេតុបង្កជាវិវាទសង្គមអនឡាញឆ្លងព្រំដែនរវាងថ្ងៃទី២១ ដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ថៃ លោកស្រី Sabida Thaiseth បានថ្លែងថា រូបថតដែលបានប្រើក្នុងកម្មវិធីប្រកួតកាលពីថ្ងៃទី១៨ កញ្ញា គឺជា «រូបភាពស្ត្រីពីខេត្តកំពែងភេជ្រ» ដែលថតឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជុលាឡុងករណ៍ (Chulalongkorn) កាលពីឆ្នាំ១៩០៦។ លោកស្រីបញ្ជាក់ថា រូបភាពទាំងនេះធ្លាប់ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយពីមុនមកដោយក្រសួងវិចិត្រសិល្បៈថៃ (Fine Arts Department) ហើយកំណែដែលប្រើនៅឯឆាកប្រកួតនោះត្រូវបានដកសញ្ញាសំគាល់ (watermark) ចេញ។ Khaosod English បានរាយការណ៍ថា ក្រសួងវប្បធម៌ថៃបានផ្តល់នូវឯកសារបណ្ណសារដើម្បីគាំទ្រការអះអាងនេះ។

អ្វីដែលកើតឡើងជាក់លាក់

យោងតាមការរាយការណ៍ ជម្រុះជុំដំបូងនៃការប្រកួត Miss Universe Cambodia ២០២៦ បានប្រព្រឹត្តទៅកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦។ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ អ្នកនាំពាក្យកម្មវិធីបានពណ៌នារូបភាពដែលបង្ហាញនៅលើអេក្រង់ថាជា «សម្លៀកបំពាក់ខ្មែរ និងវប្បធម៌ខ្មែរបុរាណ»។ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា ក្រសួងវប្បធម៌ថៃបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជំទាស់ជាសាធារណៈ ដោយផ្តល់ភស្តុតាងបណ្ណសាររូបភាព «ក្រុមស្ត្រីលើកសញ្ញាថតរូបកញ្ចក់ថ្មប្រាកដ» (Royal Photographic Glass Plate Negatives) ដែលជាបណ្តុំឯកសារបានចុះបញ្ជីក្នុងកម្មវិធី Memory of the World របស់អង្គការយូណេស្កូតាំងពីឆ្នាំ២០១៧។

ក្រសួងវប្បធម៌ថៃបញ្ជាក់ថា រូបភាពដើមត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈតាមទំព័រ Facebook របស់ក្រសួងវិចិត្រសិល្បៈថៃ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលមានសញ្ញាសំគាល់ (watermark) ច្បាស់លាស់រួចមកហើយ។ ការជជែកវែកញែកនេះបានរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សលើបណ្តាញសង្គម ទាំងនៅកម្ពុជា និងថៃ ក្នុងរយៈពេលតែពីរបីថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។

សម្លេងឆ្លើយតបពីអ្នកនិពន្ធខ្មែរ

យោងតាមការរាយការណ៍របស់ The Thaiger អ្នកនិពន្ធខ្មែរម្នាក់បានឆ្លើយតបទៅកាន់ Khaosod English ដោយអំពាវនាវឱ្យភាគីទាំងសងខាង «ឈប់ចាត់ទុកប្រវត្តិសាស្ត្រជាការប្រកួតប្រជែង»។ ការឆ្លើយតបនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការខិតខំកាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋទាំងពីរប្រទេស ខណៈដែលប្រធានបទស្តីពីភាពជាម្ចាស់វប្បធម៌ និងអត្តសញ្ញាណប្រវត្តិសាស្ត្រនៅតែជាចំណុចរសើបខ្លាំងសម្រាប់សាធារណជនតាមបណ្តាញសង្គមទាំងសងខាងព្រំដែន។

រហូតមកដល់ព្រឹកថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ភាគីរៀបចំការប្រកួត Miss Universe Cambodia ២០២៦ មិនទាន់បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាផ្លូវការឆ្លើយតបទៅនឹងភស្តុតាងដែលក្រសួងវប្បធម៌ថៃលើកឡើងនោះទេ។ រឿងនេះនៅតែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលវិវឌ្ឍន៍ ហើយព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមអាចនឹងលេចចេញនាថ្ងៃខាងមុខ។

ហេតុអ្វីបានជារឿងនេះក្លាយជាចំណុចរសើប

វិវាទនេះកើតឡើងក្នុងបរិបទដែលសាធារណជនកម្ពុជាកំពុងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះការការពារភាពត្រឹមត្រូវនៃការតំណាងឱ្យវប្បធម៌ខ្មែរនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះកើតឡើងតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីវិវាទស្រដៀងគ្នាមួយទៀត ទាក់ទងនឹងវីដេអូចម្រៀងរបស់តារាចម្រៀងវៀតណាម Phương Mỹ Chi ដែលប្រើប្រពៃណីខ្មែរ ក៏បានបង្កជម្លោះលើបណ្តាញសង្គមផងដែរ។ ស្ថានភាពទាំងនេះបង្ហាញពីនិន្នាការទូទៅមួយ គឺសាធារណជនខ្មែរ ជាពិសេសយុវជន កំពុងកាន់តែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការការពារអត្តសញ្ញាណ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ជាតិដោយយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់។

ក្នុងន័យនេះ ការឆ្លើយតបជាផ្លូវការរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈកម្ពុជា (MCFA) ចំពោះបញ្ហាប្រឈមទាក់ទងនឹងការការពារភាពត្រឹមត្រូវនៃវប្បធម៌ជាតិ ក៏ធ្លាប់ក្លាយជាចំណុចយកចិត្តទុកដាក់ពីសាធារណជនកន្លងមក ដូចករណីនានាទាក់ទងនឹង សិក្ខាសាលាស្តីពីស្បៃខ្មែរ ដែលក្រសួងធ្លាប់រៀបចំឡើងដើម្បីបញ្ជាក់ភាពត្រឹមត្រូវនៃប្រពៃណីខ្មែរផ្លូវការ។

តារាងកាលបរិច្ឆេទសំខាន់ៗ

អ្វីត្រូវតាមដានបន្ត

គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ការឆ្លើយតបជាផ្លូវការពីភាគីរៀបចំ Miss Universe Cambodia ២០២៦ នៅមិនទាន់មាននៅឡើយ។ អ្នកសង្កេតការណ៍វប្បធម៌តាមបណ្តាញសង្គមកំពុងតាមដានថាតើកម្មវិធីនឹងចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍កែតម្រូវជាផ្លូវការ ឬសុំទោសជាសាធារណៈដែរឬទេ។ ក្នុងន័យទូលំទូលាយជាង នេះក៏ជាឱកាសមួយសម្រាប់អង្គភាពរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌ និងម៉ូដនៅកម្ពុជា ក្នុងការពិនិត្យឡើងវិញនូវនីតិវិធីផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រភពរូបភាព និងខ្លឹមសារប្រវត្តិសាស្ត្រ មុននឹងបង្ហាញជាសាធារណៈ ជាពិសេសនៅពេលដែលប្រធានបទនោះទាក់ទងនឹងអត្តសញ្ញាណជាតិ។

• រូបភាពដែលបានប្រើក្នុងកម្មវិធីគឺជារូបស្ត្រីថៃពីខេត្តកំពែងភេជ្រ ថតឆ្នាំ១៩០៦
• ក្រសួងវប្បធម៌ថៃដាក់ចេញភស្តុតាងបណ្ណសារជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២១ កញ្ញា
• ភាគីរៀបចំ Miss Universe Cambodia ២០២៦ មិនទាន់ឆ្លើយតបជាផ្លូវការ
• វិវាទនេះកើតឡើងក្នុងបរិបទដែលសាធារណជនខ្មែរកាន់តែប្រកាន់ខ្ជាប់ការការពារអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌

ប្រភព

• Thailand fires back with evidence over Miss Universe … — khaosodenglish.com
• The Thaiger — thethaiger.com
• Cambodia challenges Thai claim over Miss Universe photo — khmertimeskh.com
• เวทีเดือด! ชุดไทยหรือชุดเขมร? Miss Universe Cambodia ถูกจับตาหนัก — youtube.com
• “เวทีมิสยูนิเวิร์สกัมพูชา” ใช้ภาพหญิงไทยสมัย ร.5 อ้างคนกัมพูชาแต่งกายด้วย “สไบขแมร์” | Thai PBS | LINE TODAY — today.line.me